Aan boord van een vliegtuig zijn het de bemanningsleden die ervoor zorgen dat de vlucht soepel verloopt. Je hebt de piloot, die het vliegtuig bestuurt, en de steward en stewardess, die de passagiers ten dienste staan. De eersten bevinden zich in de cockpit, de overigen in de cabine, waar de passagiers zich bevinden. Wie wat doet aan boord van een vliegtuig, is direct af te leiden uit het uniform dat de KLM’er draagt. Samen met de grondstewards en grondstewardessen, die op de luchthaven werken, vormen de piloten, stewards en stewardessen het ‘gezicht’ van KLM. 

Piloot

KLM telt bijna 3.000 piloten. Dat is best veel, maar nog maar een klein deel van het aantal jongens en meisjes dat er ooit van droomt piloot te worden. Dat er relatief weinigen in het vak terecht komen, is onder meer een gevolg van de strenge selectie en hoge opleidingseisen. De vereiste vooropleiding is minimaal havo (met wis- en natuurkunde en Engels) en je gezondheid moet goed zijn. Voor je de kans hebt aan een pilotenopleiding te beginnen, moet je een strenge keuring en diverse testen met succes hebben doorstaan.

De meeste vliegers krijgen hun (tweejarige) opleiding aan de KLM Luchtvaartschool op de luchthaven Eelde. Wie voor de opleiding slaagt, ontvangt zijn brevet – een soort rijbewijs, maar dan voor het besturen van vliegtuigen, een vliegbewijs dus. Bij KLM krijg je daarna een vervolg-opleiding voor het type vliegtuig waarmee je gaat vliegen.

Meestal begin je in de kleinere vliegtuigen als tweede vlieger. Na enkele jaren stap je over op een groter type, ook als tweede vlieger. Weer later word je gezagvoerder op een kleiner type. En tenslotte kun je gezagvoerder worden op een groot vliegtuig, zoals de Boeing 747. Doorgaans bestaat de bemanning in de cockpit uit twee vliegers, op zeer lange vluchten zijn het er drie.

Iedere keer als je op een ander type vliegtuig gaat vliegen, moet je daarvoor een aanvullende cursus volgen. Verder test KLM regelmatig je kennis van het vliegtuig en je vliegkwaliteiten; dat laatste gebeurt in een vluchtnabootser (simulator). Daarnaast onderga je geregeld een medische keuring.

Steward en stewardess

Er alles aan doen om het de passagiers zoveel mogelijk naar de zin te maken. Dat vindt KLM het allerbelangrijkste voor een steward of stewardess. Zo’n passagiersgerichte instelling geldt evengoed voor een korte vlucht van een nog geen anderhalf uur naar Londen als voor een reis van meer dan twaalf uur naar Singapore. Maar voor meisjes en jongens is hét motief om stewardess of steward te worden, vaak een heel andere: “Ik wil de hele wereld zien!”

Om steward(ess) te worden moet je minimaal een havodiploma gehaald hebben of een mavodiploma, aangevuld met een afgemaakte middelbare beroepsopleiding (bijvoorbeeld toerisme of verpleegkunde). Je moet in ieder geval examen Engels hebben gedaan en een redelijke kennis bezitten van Duits, Frans of Spaans. Verder moet je minimaal 21 jaar oud zijn en niet te klein of te groot. Wie te klein is, kan in de pantry (boordkeuken) nergens bij. Ben je te groot, dan stoot je al gauw je hoofd in het gangpad van de cabine, zeker bij kleinere types vliegtuigen. Het hardnekkige beeld dat je alleen als stewardess wordt aangenomen als je heel mooi bent, is beslist onjuist. Maar je moet er wel goed verzorgd uitzien. Heel belangrijk is dat je vriendelijk en hulpvaardig bent.

Wanneer je aan de genoemde eisen voldoet, kom je in aanmerking voor een opleiding tot steward(ess). Tenminste als de KLM op dat moment cabinepersoneel nodig heeft. De opleiding duurt zes weken. Als je aan boord leiding wilt geven aan stewards en stewardessen, bestaat de mogelijkheid om je eerst op te werken tot purser en later senior purser. Je moet daarvoor eerst een aantal jaren ervaring hebben en bovendien nog aanvullende examens afleggen. KLM heeft ongeveer 8.500 stewardessen en stewards in dienst.